Eerst begon ik me te vervelen maar daarna begon het gebabbel in mijn mind. 20 minuten herhalen van de mantra ‘ ik ben’ leverde mij een levendige voorstelling van het omsmelten van oud goud van-de-week. ‘Wat is dat blauwe balletje?’ vroeg ik de docente tijdens het verhitten. ‘Dat is het goud!’ riep ze boven het kabaal van de gasbrander uit. De blauwe kleur was de weerspiegeling van de vlam op de gouden bel. Dat is dus wat IK BEN, mijn pure zelf zonder toeters en eh, bellen. Het zuivere ik was vloeibaar genoeg om in het voorverwarmde malletje te gieten. Nu ben ik in het bezit van een staafje puur goud dat ik zal walsen tot een draad. Een gouden draad waar ik twee oorbellen van ga smeden. Aan die bellen komen hangers die gemaakt zijn van mijn moeders ketting.
Stukjes ketting met zilverdraad aan elkaar geweven
Er was een tijd waarin ik nooit richting kon kiezen. Altijd wilde ik die ene maar ook die andere kant uit. Zowel persoonlijk als beroepsmatig was ik nooit helemaal blij met wat zich aandiende. Sinds 2020 is dat veranderd na een diepe duik in mijn onbewuste. Ik ben er achter gekomen dat ik mij had opgesplitst. Een deel van mij was ondergronds gegaan, dat nooit naar buiten kwam. Dat deel wou graag samenvloeien met mij in plaats van geheim blijven. Concreet voorbeeld: nooit tevreden met mijn keuze om kunstenares te zijn. Altijd die stem – van mijn vader – in mij die wat anders wil: je moet geld verdienen. Mijn authenciteit ondermijnend toch maar weer iets anders doen. Dat is niet meer aan de orde want ik ben geheeld: uit één stuk. Ik heb dat deel in mij gezien dat er niet mocht zijn. Hier ben ik met alles erop en eraan, of eraf, en dat voelt goed.
Zoetwaterkreeft op weg naar de Jansbeek in Sonsbeek
In het artikel ‘Tijdloze waarheden’ in de Groene schrijft Jaap Tielbeke over John Steinbeck, dat mij heeft geraakt. Mijn boekenhart was al eens geroerd door The Old Man and the Sea van Ernest Hemmingway dat in de buurt komt. Op Wikipedia las ik dat Steinbeck Hemingway bewonderde. Hij ‘wilde enkel een registrerend bewustzijn zijn, geen oordeel vellen, alleen maar dingen vastleggen’. Dat komt in de buurt van de Zen filosofie die mij ook raakt. Zo hevig dat ik al vijf jaar lang dagelijks twee keer twintig minuten mediteer en wekelijks in de Zendo kom. Soms zelfs vaker vanwege de Stille Zondag of een Zendodag. Het brengt me bij mijn ware natuur van waaruit ik schrijf.
Louise Bourgeois is mijn grootmoeder in overdrachtelijke zin. Ze leefde van 1911 tot 2010 en heeft een plek ingenomen die in haar tijd onbegaanbaar was. Ze was een vrouw met artistieke plannen, boegbeeld van de feministen. Maar ‘I am just a girl who wants to understand herself’ was haar statement. Oom Anselm Kiefer had meer geluk met zijn voortvarende carriere. Hij hangt/staat nu met zijn werk in Amsterdam bij het Van Goghmuseum en het Stedelijk Museum voor hedendaagse kunst. Vincent van Gogh was Anselms grootvader in de kunst, Joseph Beuys zijn oom, broer van mijn vader Bruce Nauman.
De herfst is mijn favoriete jaargetijde maar ik hou nog meer van de winter. Ik leg alle gejammer naast me neer en geniet volop van gure dagen. Met een beetje geluk komt er sneeuw om het donker te verlichten. De lange nachten zijn welkom voor herstel en overzicht van het voorbijgaande. Ik ben altijd jarig in het hart van dit seizoen, een maand na Kerst. De bomen zijn kaal en dat blijft nog een poosje, zodat ik me kan voorbereiden op wat er gaat komen.
Deze grazende hengst met wintervacht in de Veluwezoom heeft er zo te zien ook weinig moeite mee. Is hij de vader van het veulen van deze merrie? Het zijn IJslanders dus die zijn wel wat gewend!
In de lente word ik heus wel blij van warme zonnestralen en geniet in de zomer van heerlijk weer.
Ik zat met Maan – pas overleden – aan mijn werktafel toen de bel ging, trringgg. Ik liep naar beneden en opende onze reusachtige voordeur. Er stond een boom van een kerel met een hele hoge pan soep voor de deur. ‘Ik heb dat niet besteld’ zei ik en riep ‘Maan, kun je even naar beneden komen?’ maar die kwam niet. Twee kleinere mannen – strak in het pak – wilden binnenkomen maar ik sloot gauw de deur en liep de trap weer op. Ze drongen dwars door de dichte deur achter me aan omhoog. Ik vroeg Maan of ze 112 wou bellen en werd wakker, bleef rustig ondanks het bonzen van het hart in mijn keel. Ik vroeg me af wat deze droom betekent en de vriendelijke buurman die voor de deur stond. De mannen onze ego’s en de boodschap ‘wees niet bang voor de dood’. Maan is niet meer maar onze vriendschap blijft bestaan.
De hemel ging open op de 25ste geboortedag van Tati (19 oktober 1999 – 19 maart 2016)
Ik heb van mijn moeder geleerd om altijd heel veel medelijden te hebben, inclusief zelfmedelijden. Dat is niet hetzelfde als medeleven, sterker: het is heel iets anders waar je veel meer aan hebt. Het komt wellicht voort uit het Christelijke geloof in Jezus aan het kruis. In elk geval heeft het mij niet of nooit geholpen zoals medeleven dat wel doet. Het heeft er voor gezorgd dat ik meteen – onterecht – een hekel aan de man kreeg. ‘Elk huisje heeft een kruisje’ zei ze er nog bij, maar nu is het genoeg. Ik steek graag kaarsjes op in de Martinuskerk in de Steenstraat en sinds kort ook in de Eusebiuskerk in het centrum van Arnhem. Het gebouw is niet meer gewijd maar staat en ligt wel vol met religieuze voorwerpen, waaronder een compleet klokkenspel. De grote bronzen klok die wonderlijk heel bleef na de Slag om Arnhem ligt op de hardstenen vloer. Naast haar twee kleintjes, je kunt er in kijken en over grafstenen lopen van rijke stinkerds. Er is een gerestaureerde muurschildering die vernield is tijdens de 80-jarige oorlog waarin Nederland zich losmaakte van het katholieke Spanje. Het praalgraf van Karel van Gelre met een figuur dat zijn eeuwenoude harnas draagt en een protestante kansel. Hoe meer ik weet over de geschiedenis hoe minder medelijden met ons heb ik en des te meer medeleven.
Op maandagochtend in het Herikhuizerveldoverweeg ik mijn stappen
Er zit nog maar heel weinig kraakbeen tussen mijn vierde en vijfde ruggenwervel. Dat komt door de vele ontstekingen – spit – in mijn rug, ook wel artritis vanaf mijn dertigste. Wekenlang lag ik met de benen op de bank en de rug recht op de grond thuis met helse pijnen terwijl normale mensen kinderen krijgen en/of carriere maken. Het hield pas op rond mijn veertigste toen ik een hond kreeg en elke dag met hem naar Sonsbeek liep. Het probleem is er nog steeds en dat komt nooit meer goed althans mechanisch. Het heeft lang geduurd voordat ik inzicht kreeg omdat dokters het ook niet helemaal weten. Nu weet ik alle kennis tot een geheel te verbinden terwijl ik weer eens herstel. Met behulp van Cesar-therapie heb ik geleerd om ze losjes te houden, die wervels en daar begon het mee. Ik hoefde me niet meer te laten kraken door Donders, fysiotherapeut waar ik een abonnement op had. Ik ontdekte het belang van beweging en van de stofjes in je bloed: neurotransmissie. Ik heb veel geleerd over serotonine, adrenaline en dopamine tijdens de studie Psychologie bij de Open Universiteit en afgerekend met de orenmaffia: je bent gek. De volgende stap was mijn contact met de Grootmoeders, Amerikaanse beweging voor en door vrouwen. Mijn bewustzijn groeide ten aanzien van het patriarchaat, dat ook heerst binnen de geneeskunde. Ik voel de energie van PSOAS, weer een stap verder die cruciaal is in mijn verhaal. De ‘spier van de ziel’ verbindt mijn rug met mijn benen, ook die van jou! Psoas houdt mijn rug recht behalve wanneer ik aangeslagen ben door het één of ander. Deze spier trekt zich terug bij hevige schrik en komt weer tot rust als de kust veilig is. Iedereen heeft dat en bij mij is die met name van levensbelang vanwege de wervels die kraakbeen ontberen. Last but not least: Zen meditatie & Yin yoga houden mij op de been.
Psoas wordt ook wel de stabiliteit-spier genoemd en voortaan zal ik die trainen middels Pilates. Ik zet mijn abonnement bij de sportschool op onbeperkt en maak vandaag, 11 oktober deze stap in de juiste richting.
In de Gelderlander van 23 november staat dat kraakbeen zich wel degelijk kan herstellen. Ik heb me laten wijs maken dat dit niet kan, net als Tinnitus nooit over kan gaan, wat niet waar is. Het is weer een staaltje falende geneeskunst waar ik me door heb laten misleiden. Een poosje geleden is me wel opgevallen dat de artrose in mijn handen, vingers met name geheeld is. Dat is duidelijk zichtbaar, anders dan die wervels waar röntgenstraling voor nodig is. Alhoewel ik het kan voelen: de hoeveelheid belasting die draagbaar is.
‘die ik die kant uit zet … het houdt nooit op’ kraste hij, een behaarde jonge man met een zware rugzak en een blik bier in de hand. ‘In vredesnaam’ hoor ik, ‘het enige waar jij voor studeert’ en ‘waar jij voor leert’ toen kwam de trein. Iemand liet een roze linnen tasje in de wachtruimte liggen, niemand nam het mee. Doet me denken aan de droom vanacht, een nachtmerrie waar ik uit wakker werd. Ik was mijn tasje vergeten en moest helemaal terug naar een café in Dieren, op de fiets. Ondertussen ben ik op weg naar Losser om het graf van opa & oma Fisscher te schrobben. Het is bijna 21 juni, ma’s geboortedag en die wil ik een bloemtje brengen.
Dit is het graf van de ouders van mijn vader, Alfons Fisscher met een dubbele s.Toch staat er Fischer met een enkele s omdat de naam ooit fout gespeld werd bij aangifte van de geboorte van een baby. Sommige familieleden accepteren deze foute spelling niet maar ik wel. Mijn moeder heet wel echt Fischer met een enkele s.Zij was mevrouw Fisscher-Fischer
Er kwam een man aangelopen, zijn naam was Menge 80 jaar. Hij vertelde dat ie in de steenhouwerij zat en voor 70 euro de steen weer als nieuw maakt. Zelfs de korstmossen krijgt ie weg middels zandstralen, wat ik jammer vond. ‘We doen dat niet want wellicht wordt het graf geruimd’ vertelde ik hem. Hij had een afspraak om 12 uur met iemand die te laat kwam. Het was gezellig om in het Twents te kuieren en de sfeer te proeven. Twee kaarsen aangestoken in de neogothische Maria Geboortekerk en gekeken wie er pas is overleden. Bij Albert Heijn vond ik twee bloeiende planten voor in de lege mandjes die op het graf van pa en ma stonden. Het kleintje heb ik bij opa en oma gezet. Ik zocht een belegd broodje en vond het bij Jumbo, en een bankje om het op te eten bij bakkerij Alink. Om de hoek vond ik broodjeszaak Broodbode waar ik een lekkere koffie verkeerd dronk. Gegeten en gedronken de planten op de graven gezet, en foto’s gemaakt.
Helaas hebben we mijn moeder geen Betsy Fischer genoemd net als oma Petronella Kok van oorsprong, die daar ligt. De beperkte duurzaamheid van het graf dat een keer geruimd zal wordenstaat niet in verhouding tot de steen
Bus 66 naar Oldenzaal viel uit dus moest ik wachten en ging terug naar het kerkhof. Daar vond ik de urn van mijn vriendin Jolanda Grevinga, waar pa’s urn ooit naast lag. Die ligt nu bij ma in de kist, wat ik jammer vind. Zie prompt zijn lievelingsboom in de buurt van de Allemansweg waar we langs rijden richting Enschede. Daar had ik hem uit willen strooien … We rijden langs Roombeek, de buurt die de lucht in ging tijdens de vuurwerkramp op 13 mei 2000, waar ik getuige van was. Ziet er mooi uit in het groen, prachtig. Mijn missie is geslaagd voor vandaag, nu nog thuis zien te komen.
De ring is af en dat brengt me 35 jaar terug in de tijd, naar het moment waarop de steen, een alexandriet ‘geef mij die ring maar’ in mijn leven kwam. Ik heb er twee jaar over gedaan maar nog langer over nagedacht. Eerst had ik die antieke ring waar de steen in zat om laten vormen tot hanger, daarna heb ik die weer omgevormd tot ring. Het goud was grotendeels opgegaan aan makersloon, de rest heb ik samen gesmolten met mijn moeders trouwring. Het zilver dat ik heb toegevoegd komt rechtstreeks uit de fabriek.
Al die tijd gedacht dat het een amethist was, blijkt niet zo te zijn. De steen verkleurt onder invloed van licht, meestal paars dan weer roodachtig tot roze of blauw.
