2Switch

1

Ik werk bij 2Switch op de afdeling waar textiel wordt ingenomen, achter de schermen, waar de zooi binnenkomt. Dat werk doe ik nu twee jaar op vrijwillige basis 8 uur per week, verdeeld over 2 dagdelen. Het verveelt nooit en ik ontmoet er mensen die overal vandaan komen, uit alle landen van de wereld. Wat ons bindt is de textiel die wordt weg gegooid en die wij sorteren. Eerste sortering: iemand gooit zakken leeg op een roltrap die uitkomt op een langzaam lopende band. Daar staan op een platvorm, mensen die een categorie uit de inhoud pikken, bijvoorbeeld kinderkleding, broeken, jassen. De laatste categorie is accessoires, mijn favoriet, die in een kooi wordt gemikt. De volle kooien op wielen staan langs de hoge bakstenen achterwand opgesteld in rijen, in een hal waar geen daglicht binnenkomt, behalve via de grote roldeur. Daar wordt voortdurend in- en uitgereden met een heftruck door Jan vanuit het magazijn. Wij, dames over het algemeen, halen de kooien op voor de tweede sortering: winkelwaardig, B-keuze of afval. De kleding die mooi genoeg is voor de verkoop wordt in grijze boxen gelegd, daarna geprijsd en op seizoen gelegd. De kleding waar iets mee is maar nog wel draagbaar, is voor de handel met zogenaamde arme landen. Daar hebben we grote witte zakken voor die in reuzenstandaards hangen – ook op wielen – waar we de categorie met een stift op schrijven, op alle zijden van de zak. THISURT had iemand geschreven die de Nederlandse taal niet beheerst, wat betekent T-shirt, maar we begrijpen elkaar wel en doen het werk mede daardoor met plezier. De laatste categorie, afval wordt ook weer gescheiden en belandt in Gitte-boxen – zware grijze kooien – die in het midden van de lichte tweede hal in een rij staan. Witte katoen en T-shirts, gekleurde huishoudkatoen, geweven stof, gekleurde T-shirts, badstof, fleece, denim, gekleurde denim en last but not least de ultieme afval in een grote blauwe container. We brengen de volle boxen met een steekwagen terug naar de eerste hal, waar ook de sortering van huishoudtextiel en schoenen plaatsvindt, in de kou ’s winters. Daar staat Vera meestal, en lege winkelwagentjes die we gebruiken om kleding in te mikken vanuit de tafels – alvast voorsorteren op het scheiden van het afval. Daar staan ook mensen die de schoenen sorteren, de opvang van knuffels vindt daar plaats, en veren kussens.

Het uitzicht vanuit de kantine op een dag in november

2

Bram is weg, hij was de baas van de eerste en tweede sortering, en met hem in zijn kielzog Jan, die niet zo gelukkig was met zijn baan, informeel de baas van de 1ste sortering. We hebben Johnny nu – spreek uit Jonnie – voor de sturing achter de schermen bij 2Switch waar wij weinig van merken. Er is veel veranderd sinds de twee mannen zijn opgestapt en dat mocht ook wel want de onderbezetting van personeel drukte zwaar op ons. In twee jaar tijd zijn veel mensen gekomen en gegaan, waaronder vaste krachten maar ook mensen met tijdelijke contracten, taakstraffers bijvoorbeeld. Na mijn vakantie aan het begin van de herfst was het weer druk op de werkvloer, met allemaal nieuwe gezichten. Nederlands was heilig maar die tijd is voorbij sinds we een groepje arbeidsmigranten uit Izmir onder ons hebben die enkel turks spreken, een enkeling engels. Het leren van de Nederlandse taal op de werkvloer zit er niet meer in, het is voortaan handen-en-voetenwerk met al die Oekraïners. Er hangen lijsten met essentiële woorden in Nederlands en Oekraïens in de kantine en op de deur hangt een tweetalige corveelijst. Het zijn allemaal vrouwen en iedereen is best blij, ook met de kleding die we voor een prikkie mee mogen nemen. JURKEN ROCK stond er op een witte zak geschreven, waar ik dan weer blij van werd. Binnenkort gaan we ook nog verhuizen omdat het gebouw plat gaat voor een hele nieuwe wijk: het Cobercokwartier. We blijven wel in de buurt en voor mij persoonlijk net iets verderaf. Nog een week en dan is het voorbij daar, die plek aan de Nieuwe Kade, langs de Rijn, aan de overkant van waar ik altijd met de hond loop, met uitzicht op de John Frostbrug. Het wordt allemaal anders en ook weer niet, we zullen zien wat het wordt en van mij hoeft het niet die verhuizing maar het zij zo. Jaqueline blijft, onze leidinggevende van de tweede sortering, met haar assistentes Angela en Aisi en ik vertrouw haar.

Brams afscheid, tevens laatste keer feest op die plek daar

Na mijn vakantie van twee weken was tot mijn spijt de categorie Accessoires – leggings, sokken, onderbroeken, pyjama’s – afgeschaft, die ‘niemand’ graag wou sorteren, behalve ik dan. De spullen worden nu rechtstreeks vanuit de lopende band in witte zakken gemikt, zonder nadere inspectie.

3

We zijn verhuisd naar een pand op het industrieterrein langs de Rijn richting Westervoort, iets verder van huis. Ik fiets er in 20 minuten naar toe, via de Van Oldenbarneveltstraat, de Westervoortsedijk op, langs het Gelderse Archief, de Gamma, Watersporten Jason en jachthaven Valkenburg. Zag de zon opkomen in het oosten en fietste door langs Vattenfall, voorbij het tankstation van Shell, te ver, weer terug, verkeerde weg ingeslagen, nog eens terug fietsen, tot ik uiteindelijk het olifantenpaadje – naast een voetgangerstrap naar beneden – vond tussen het fietspad en de Leemansweg. Daar liep collega Safia, ook zoekende, tot we de vlag van 2Switch zagen wapperen, maar nog niet de ingang om de hoek. We zagen wel de grote roldeur naar de eerste sortering die op een kier stond, bukten ons ‘hallo’, collega Danilo zag ons en wees mij de weg naar het fietsenhok, terwijl Safia binnen liep. Ik zag Aisi – assistent leidinggevende – en wilde haar omhelzen, van blijdschap, eindelijk gevonden.

Daar bij die molen van Vattenfall

Aisi gaf een rondleiding door het indrukwekkende nieuwe ruime pand van ons, waar genoeg ruimte is om te feesten, en uitbreiding in de toekomst. Het ziet er allemaal goed uit, met nieuwe werktafels en meer daglicht voor de mensen van de eerste sortering met hun lopende band, die nu niet meer in de kou staan. De schoenen en het huishoudtextiel zijn verplaatst naar de ruimte voor de tweede sortering, aan tafels bij ramen, een vooruitgang maar Lindsey maak het niet uit. ‘Ze kan overal werken’, zegt Jaqueline, waarop zij bevestigend knikt. Ik moet die ochtend meteen corvee gaan doen, de wc’s schoonmaken, wat ik prompt vergeet maar Aisi maakt mij er attent op, rond 11 uur. Ze helpt een handje en zuigt gruis van de verbouwing weg. De routine is weg, en ik verdwaal regelmatig, loop verkeerde kanten uit, het is allemaal anders en toch hetzelfde. Ik werk met Safia aan een dubbele tafel, en zij vertelt dat het misschien haar laatste keer is want ze moet van de gemeente bij een bejaardenhuis solliciteren voor een baan in de keuken. Hanan is afwezig want haar zoontje ondergaat deze week zijn tweede chemotherapie, vertelt Nuray die de komende weken naar Turkije gaat om haar zus te bezoeken. Een deel van de Oekraïners is weer vertrokken, moest van de gemeente, de dames – arbeidsmigranten – uit Izmir zijn er allemaal nog. Ik mis Jan, en Bram, en de knusheid van het vorige shabby pand dat ook niet bepaald klein was. Hier is een zee van ruimte die nog niet door ons bezield is. ‘Ik vind het helemaal niks’ zegt Hanni twee dagen later, ‘het heeft geen sfeer’ en als ik haar vraag tot hoe laat ze moet werken zegt ze ‘nog twee jaar’ wat ik niet vroeg. KINDERING staat op één van de witte zakken die nu allemaal langs de kant staan, vloeiend geschreven door een Oekraïense die mag blijven, en dat maakt weer wat goed. Ik heb Liliana beloofd om volgende week home-made appelcake mee te brengen. Eenmaal thuis geniet ik na van/in mijn bruine hesje van konijnenbont dat ik gevonden heb tussen de kinderkleding. Dat mag eigenlijk niet want op vrijdag mogen we niks kopen maar het is werkkleding. Die hoor je niet mee naar huis te nemen en daarmee komt mijn oude angst om ontslagen te worden weer om de hoek kijken.